به منظور ارزیابی فنی سه سیستم آبیاری میکرو بر عملکرد گوجه فرنگی در سه سطح تامین آب، طرح تحقیقاتی طی دو سال زراعی در مرکز تحقیقات کشاورزی ورامین به مرحله اجرا در آمد. در این طرح، سه سیستم آبیاری میکرو شامل، آبیاری قطره ای نواری تیپ زیر سطح خاک(A1) ، آبیاری قطره ای نواری تیپ روی سطح خاک(A2)  و آبیاری قطره ای با لوله های قطره چکان دار (A3) به عنوان عامل اصلی و سه سطح تامین آبB1 ،  B2و B3 به ترتیب به میزان 50، 75 و 100 درصد تامین آب مورد نیاز گیاه به عنوان عامل فرعی در قالب طرح کرت های خرد شده بر پایه بلوکهای کامل تصادفی مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد، بیشترین عملکرد محصول مربوط به روش آبیاری تیپ در عمق خاک با سطح تامین 100 درصد نیاز آبی گیاه بود، ولی تفاوت معنی داری بین میانگین عملکرد این روش آبیاری با روش آبیاری قطره ای با تامین آب به میزان 75 درصد نیاز آبی وجود نداشت. همین طور بین میانگین میزان آب مصرفی این دو روش آبیاری تفاوت معنی داری وجود نداشت. کارایی مصرف آب در روش آبیاری قطره ای با تامین 75 درصد نیاز آبی، به طور معنی داری بیشتر از میانگین کارایی مصرف آب در سایر تیمارها بود، و فقط با روش آبیاری قطره ای تیپ در عمق خاک با تامین 100 درصد نیاز آبی تفاوت معنی دار نداشت. این نتایج نشان می دهد که حداکثر محصول گوجه فرنگی زمانی اتفاق می افتد، که نیاز آبی گیاه به طور کامل تامین شود. لذا با توجه به نتایج بدست آمده، تیمار آبیاری قطره ای تیپ در عمق خاک با تامین 100 درصد نیاز آبی با مصرف3920 متر مکعب آب در هکتار و تولید 49037 کیلوگرم گوجه فرنگی در هکتار از سایر تیمارها برتری داشته و برای جاهایی که محددیت منابع آبی وجود نداشته باشد برای حصول حداکثر عملکرد قابل توصیه به کشاورزان می باشد. در صورتی که محدودیت منابع آبی در طول فصل رشد وجود داشته باشد روش آبیاری قطره ای با تامین 75 درصد نیاز آبی برای حصول حداکثر کارایی مصرف آب پیشنهاد می گردد.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

آزمایش های لازم برای تعیین اثر مقادیر مختلف آب آبیاری روی پنبه، به مدت دو سال زراعی در ایستگاه تحقیقات پنبه هاشم آباد گرگان اجرا شد. در این پروژه پنج تیمار مقدار آب آبیاری شامل 100%=T1، 75%=T2، 50%=T3، 25%=T4، 0%=T5 آب مورد نیاز، در سه تکرار با استفاده از سیستم بارانی کلاسیک و در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی مطالعه شدند. تیمارهای آبیاری بر ارتفاع بوته، تعداد قوزه در بوته و عملکرد کل وش در سطح احتمال یک درصد و بر وزن قوزه در سطح احتمال پنج درصد تأثیر معنی داری داشته است. در بررسی جدول تجزیه واریانس مرکب، بین تیمار T1، T2 و T3 اختلاف معنی داری از نظر عملکرد وش وجود نداشت. با این حال از نظر عددی، محصول تولیدی در تیمار T3 به ترتیب 22 و 16 درصد بیش از تیمار T1، T2 بوده است. کارآیی نسبی مصرف آب نیز در این تیمار بیش از سایر تیمارها بوده است. بنا بر این در تر سالی هیدرولوژیکی، آبیاری مزارع پنبه به اندازه 50 درصد نیاز آبی قابل توصیه است. مقدار آب مورد نیاز پنبه در مناطق مرطوب در گزینه فوق معادل 3200 متر مکعب در هکتار خواهد بود. با توجه به نتیجه این پژوهش اصلاح نیاز آبی پنبه در شمال ایران و کاهش مقدار رسمی آن ضروری به نظر می رسد.

هدف از این تحقیق بررسی تغییرات شاخص تنش آبی گیاه کینوا بود. تیمارهای مورد بررسی در این پژوهش چهار سطح آبیاری 100، 75، 50 و 25 درصد نیاز آبی (به ترتیب T1، T2، T3 و T4) بوده که در قالب طرح کاملاً تصادفی و در سه تکرار و در طول فصل رشد کینوا در سال 97-1396 انجام شد. بر اساس نتایج این پژوهش، بیشترین مقدار از زیست توده، وزن خشک برگ، ساقه، ریشه و سنبله به ترتیب با 7/39، 3/11، 8/8، 83/2، 8/16 گرم در بوته در تیمار T1 مشاهده شد. تیمارهای T2، T3 و T4 در مقایسه با تیمار T1 منجر به کاهش 6/37، 5/52 و 8/64 درصد در عملکرد دانه، 4/30، 5/34 و 7/30 درصد در شاخص برداشت، 4/16، 7/29 و 1/51 درصد در زیست توده و افزایش 4/19، 6/36 و 4/77 درصد در کارایی مصرف آب شد. نتایج نشان داد CWSI با عملکرد دانه و زیست توده، همبستگی منفی در سطح احتمال یک درصد دارد و با افزایش CWSI از میزان عملکرد دانه کاسته می شود. بیشترین و کمترین میزان از عملکرد دانه نیز در این پژوهش در متوسط CWSI برابر با 05/0 و 61/0 به دست آمد؛ به طوری که برای دست یابی به بیشترین عملکرد دانه در بوته، پس از رسیدن به CWSI=0. 05 باید گیاهان آبیاری شوند. بیشترین و کمترین میزان از شاخص CWSI به ترتیب در تیمارهای T4 (با 72/0) T1 (با 05/0) مشاهده شد. مقادیر متوسط CWSI در تیمارهای مختلف T1، T2، T3 و T4 در روز قبل از آبیاری، به ترتیب برابر با 05/0، 19/0، 48/0 و 72/0 بود. کاهش میزان آبیاری از 100 به 75 درصد نیاز آبی منجر به افزایش 8/3 برابری در شاخص CWSI شد. به طور کلی از این شاخص برای برنامه ریزی این گیاه می توان استفاده کرد، به طوری که بهترین زمان آبیاری در تیمار شاهد بر اساس رابطه (Tc-Ta)a=2. 41-0. 21 VPD (5≤, VPD≤, 20) است.

جهت تعیین مناسب ترین سیستم آبیاری میکرو در زراعت فلفل با دو هدف صرفه جویی در میزان آب مصرفی و حصول حداکثر عملکرد، این تحقیق با استفاده از آزمایش کرت های خردشده در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در چهار تکرار به مدت دو سال اجرا گردید. سه سیستم آبیاری میکرو شامل آبیاری قطره ای، آبیاری قطره ای با نوارهای آبده تیپ و آبیاری قطره ای با لوله های تراوا به عنوان فاکتور اصلی و سه سطح تامین آب 100، 75 و 50 درصد تبخیر از تشت تبخیر کلاس A به عنوان فاکتور فرعی در نظر گرفته شد. نتایج سال اول نشان داد که هیچ یک از صفات مورد بررسی به غیر از عملکرد محصول در سطوح مختلف آبیاری تفاوت معنی داری ندارند (p<0.01) روش آبیاری 100 و 75 درصد تبخیر از تشت تبخیر بیشترین کارایی مصرف آب را داشت. در دومین سال اجرای آزمایش، سیستم های آبیاری و سطوح آبیاری تاثیر معنی داری بر عملکرد محصول داشتند (p<0.05)، اما اثر متقابل آنها تفاوت معنی داری نداشت. حداکثر عملکرد با استفاده از نوارهای آبده تیپ با سطح آبیاری 100 در صد حاصل شد. نتایج مشاهده ای در هر دو سال نشان داد که لوله های تراوا کارآیی خوبی ندارد. تجزیه مرکب نتایج نشان داد که فلفل گیاهی است تقریبا حساس به تنش و بالاترین عملکرد با تامین کامل نیاز آبی گیاه به دست می آید. حداکثر عملکرد محصول از روش آبیاری با نوارهای آبده تیپ با سطح آبیاری 100 درصد به میزان 7214 کیلوگرم حاصل شد. همچنین بالاترین کارآیی مصرف آب از روش آبیاری با نوارهای آبده تیپ به میزان 1.311 کیلوگرم به ازای هر متر مکعب آب مصرفی حاصل شد. با عنایت به نتایج حاصله، روش آبیاری قطره ای با نوارهای آبده تیپ با تامین 100 درصد نیاز آبی قابل توصیه به کشاورزان می باشد.

این تحقیق با هدف بررسی تأثیر روش و مقدار آب آبیاری بر عملکرد و کارآیی مصرف آب ارقام شلیل (کیوتا و سان گلد) اجرا گردید. آزمایش بصورت کرت های یک بار خرد شده در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با دو فاکتور مقدار آب آبیاری در سه سطح (60، 80 و 100درصد نیاز آبی) در پلات اصلی و روش آبیاری قطره ای در دو سطح (سطحی و زیرسطحی) در پلات فرعی در سه تکرار اعمال شد. اثر متقابل درصد آب و روش آبیاری بر عملکرد و کارآیی مصرف هر دو رقم از لحاظ آماری معنی داری نبود. در رقم کیوتا بیش ترین و کم ترین عملکرد با کاربرد 100 و 80 درصد آب آبیاری به میزان 067/44 و 717/40 تن در هکتار به دست آمد. نتایج نشان داد که روش آبیاری قطره ای سطحی با عملکرد 044/45 تن در هکتار و قطره ای زیر سطحی با عملکرد 200/38 تن در هکتار تفاوت معنی داری با هم نداشتند. در رقم سان گلد بیش ترین عملکرد 667/46 تن در هکتار در سطح 100 درصد آب آبیاری به دست آمد. با کاهش مقدار آب آبیاری، عملکرد کاهش یافت. روش آبیاری قطره ای سطحی با عملکرد 644/41 تن در هکتار نسبت به قطره ای زیرسطحی با عملکرد 00/39 تن در هکتار بهتر بود.

به منظور بررسی عملکرد و خصوصیات کیفی گیاه دارویی اسفرزه (plantago ovata Forsk.) در فواصل آبیاری و سطوح مختلف نیتروژن، آزمایشی در مزرعه تحقیقاتی شرکت خوشه سبز سنبله شیراز واقع در فسا در سال زراعی 87- 1386 اجرا شد. آزمایش به صورت اسپلیت پلات در قالب طرح بلوک های کاملا تصادفی و با سه تکرار اجرا شد. فاکتورها شامل فواصل آبیاری (7 روزه، 10 روزه و 14 روزه) و سطوح مختلف نیتروژن خالص شامل (0، 30 و 60 کیلوگرم N/ha) بودند. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که تغییرات عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک، عملکرد موسیلاژ در هکتار معنی دار بوده، ولی تاثیری بر وزن دانه نداشت. تنش خشکی همچنین به طور معنی داری باعث افزایش درصد موسیلاژ شد. در فواصل کوتاه آبیاری بهترین عملکرد اقتصادی و بیولوژیک مشاهده شد و در شرایط فواصل زیاد آبیاری این دو صفت کاهش معنی داری داشت، ولی میزان موسیلاژ بر خلاف عملکرد بیولوژیک روند افزایشی از خود نشان داد. همچنین با افزایش میزان نیتروژن عملکرد اقتصادی، بیولوژیک و میزان موسیلاژ افزایش نشان داد. عملکرد دانه و عملکرد بیولوژیک با بروز تنش خشکی که در اثر فواصل زیاد آبیاری به وجود آمد نسبت به افزایش نیتروژن واکنش کمتری از خود نشان داد.

هدف از تحقیق حاضر بررسی اثر کود و سطح آبیاری مختلف بر عملکرد در واحد سطح، کارایی مصرف آب و ارزش زمین در محصول سیب-زمینی در ایستگاه تحقیقاتی مرکز تحقیقات کشاورزی جنوب کرمان- جیرفت است. در این پژوهش، اثر سطوح آبیاری در سه سطح شامل آبیاری کامل 100درصد (WL1)، آبیاری 90درصد (WL2) و آبیاری 80درصد (WL3) و سه سطح کود کامل 100درصد (F1)، کود 60 درصد (F2) و کود 40درصد (F3) با روش آبیاری قطره ای مورد بررسی قرار گرفت که متغیرهای مورد بررسی شامل عملکرد غده سیب زمینی، کارایی مصرف آب و ارزش زمین است. در بررسی اثر ساده آبیاری بر عملکرد و ارزش زمین نشان داد، بین WL1 و WL2 اختلاف معنی داری وجود ندارد ولی بین این دو سطح با WL3 اختلاف معنی داری وجود دارد. نتایج این تحقیق نشان داد، اثر سطوح آبیاری در سطح 100 و 90 درصد آبیاری بر عملکرد و ارزش زمین اختلاف معنی داری وجود ندارد ولی بین این دو سطح با سطح 80 درصد اختلاف معنی دار وجود دارد. به این معنی که کاهش سطح آبیاری تا 10درصد نسبت به آبیاری کامل، تفاوت معنی داری روی عملکرد و ارزش زمین نخواهد داشت. لذا سطح بهینه برای کارایی مصرف آب، آبیاری 90درصد است. بررسی اثر ساده سطوح کودی نیز نشان داد، در عملکرد و کارایی مصرف آب بین F1 و F3 اختلاف معنی دار وجود دارد، این دو سطح با F2 اختلاف معنی دار ندارند، اما در ارزش زمین بین F2 با دو سطح دیگر اختلاف معنی داری وجود دارد. لذا سطح کودی 100درصد دارای بالاترین عملکرد و ارزش زمین است که اختلاف معنی داری با سایر سطوح نشان می دهد. در نهایت با بررسی اثر دو سطحی تیمارها در سطوح مختلف نتایج نشان داد، سطح بهینه کودی و آبیاری که دارای بالاترین ارزش زمین، عملکرد و کارایی مصرف آب باشد، WL2F1 است. لذا در این منطقه، با توجه به شرایط موجود این تیمار پیشنهاد می گردد.